Xe lửa Dĩ An

Xe lửa Dĩ An làm chủ công nghệ chế tạo giá chuyển hướng xe hàng

Xe lửa Dĩ An làm chủ công nghệ chế tạo giá chuyển hướng xe hàng

Sau Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, Công ty CP Xe lửa Dĩ An sẽ kết thúc công đoạn chạy thử nghiệm chu kỳ 3, sau đó tiến hành tổ chức mời nghiệm thu và đưa vào sử dụng giá chuyển hướng thép hàn cho toa xe hàng do chính đơn vị chế tạo. Thành quả này là cả một quá trình quyết tâm, nỗ lực của tập thể cán bộ, công nhân viên Công ty CP Xe lửa Dĩ An với sự hỗ trợ của các cơ quan chuyên môn có liên quan để cho ra đời những sản phẩm sản xuất trong nước chất lượng cao.

Tự hào sản phẩm “made in Việt Nam”

Những ngày cuối năm 2019, chúng tôi đến Công ty CP Xe lửa Dĩ An, tận mắt được chứng kiến cảnh các công nhân xưởng Cơ khí Dĩ An – Kyosan vừa “ra lò” 2 bộ giá chuyển hướng cho toa xe hàng đẹp… như mơ. Ông Vũ Thanh Dân, Xưởng trưởng xưởng cơ khí này cho biết, đến nay các kỹ sư, công nhân Xe lửa Dĩ An đã hoàn toàn làm chủ máy móc thiết bị của xưởng cơ khí chế tạo giá chuyển hướng toa xe. Xưởng đã sản xuất hàng trăm giá chuyển hướng lò xo không khí, phục vụ lắp đặt cho các đoàn tàu khách chất lượng cao. Riêng đối với toa xe hàng, Xe lửa Dĩ An đã sản xuất 4 bộ giá chuyển hướng thép hàn, hiện có 2 bộ đã được lắp đặt trên toa xe 232134 và đang tiếp tục chạy thử nghiệm chu kỳ 3.  Nhờ có máy móc thiết bị hiện đại, nếu làm hết công suất, mỗi năm xưởng có thể sản xuất được số lượng giá chuyển hướng phục vụ cho đóng mới 150 toa xe.

Theo tìm hiểu của PV, hiện nay, giá chuyển hướng toa xe hàng đang vận dụng trên đường sắt Việt Nam sử dụng rất nhiều loại có kết cấu, đặc điểm khác nhau được nhập từ một số quốc gia như: Mỹ, Ấn Độ, Bỉ, Rumani, Nhật, Trung Quốc, Hàn Quốc... Mỗi loại giá chuyển hướng có những ưu, nhược điểm cũng như phương pháp chế tạo, bảo dưỡng, sữa chữa khác nhau. Do đó, không chủ động sản xuất do phải nhập khẩu từ nước ngoài. Má giá, xà nhún đều là loại thép đúc, gây nên những khó khăn cho công tác kiểm soát về chất lượng trong vận hành toa xe, trong sữa chữa. Trong khi, công nghệ kiểm tra sửa chữa má giá, xà nhún và các sản phẩm thép đúc trong nước, đặc biệt là trong ngành Đường sắt chưa phát triển.

Trước thực tế đó, Xe lửa Dĩ An đã chủ động phối hợp với Bộ môn Đầu máy toa xe, Trung tâm Nghiên cứu cơ khí Đường sắt thuộc Trường Đại học Giao thông Vận tải tiến hành khảo sát thực tế, thực hiện thiết kế chủng loại giá chuyển hướng thép hàn mới dùng cho toa xe hàng với ký hiệu là GCHXH-DA01, với mục tiêu giải quyết được một số nhiệm vụ như: Loại giá chuyển hướng GCHXH-DA01 phù hợp với điều kiện về trình độ và trang thiết bị chế tạo của các cơ sở công nghiệp trong nước nói chung, ngành Đường sắt nói riêng; giá chuyển hướng được thiết kế trên cơ sở kế thừa các ưu điểm, khắc phục toàn bộ các nhược điểm của các loại giá chuyển hướng thép đúc nhập ngoại nêu trên. Ngoài ra, giá chuyển hướng GCHXH-DA01 có kết cấu hàn, gọn nhẹ, vững chắc, giảm được trọng lượng dưới lò xo, từ đó tính năng động lực học tốt hơn; Giảm chi phí, giá thành nhập khẩu, nâng cao năng lực, công nghệ đóng mới giá chuyển hướng, tiến tới hiện đại hóa lĩnh vực công nghệ đóng mới toa xe; tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho cán bộ, công nhân viên, đặc biệt là các đơn vị công nghiệp trong ngành.

Ông Nguyễn Hữu Hoán, Phó giám đốc phụ trách kỹ thuật Công ty CP Xe lửa Dĩ An cho hay, trong công tác thiết kế, Xe lửa Dĩ An kết hợp với Bộ môn Đầu máy toa xe, Trung tâm Nghiên cứu cơ khí Đường sắt thuộc Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải, đã đầu tư, sử dụng các phần mềm hiện đại cho việc thiết kế, tính toán kiểm nghiệm độ bền, tính toán động lực học, tính toán hãm, tiêu biểu là các phần mềm Solidworks, Catia, Sap 2000, Matlab…Đặc biệt, các chuyên gia đã sử dụng các phần mềm hiện đại như ANSYS, ADAMS .. để tính toán độ bền mỏi và xác định tuổi thọ giá chuyển theo đúng các quy định hiện hành, việc này từ trước đến nay ngành Đường Sắt chưa thực hiện được. 

Cũng theo ông Hoán, để triển khai chế tạo sản phẩm mẫu, Công ty đã thực hiện việc liên kết, cử cán bộ kỹ thuật, công nhân sang học tập chuyển giao công nghệ chế tạo khung giá chuyển từ Công ty Kyosan Nhật Bản. Với hệ thống đồ gá, các loại máy gia công như máy phay 5 mặt, rô bốt hàn, các loại máy hàn hiện đại..., công nghệ hàn và kiểm tra siêu âm UT, kiểm tra từ tính MT, ủ khử ứng suất dư của khung giá cũng được chuyển giao từ Nhật Bản nên kiểm soát tốt hơn chất lượng mối hàn của các bộ phận giá chuyển hướng.

 “Nên được nhân rộng, sản xuất hàng loạt”

Từ trước đến nay, việc phải nhập khẩu giá chuyển hướng thép đúc từ nước ngoài khiến cho giá thành của các toa xe sản xuất, lắp ráp bị đẩy lên cao. Cùng với đó, là sự thiếu chủ động về mặt thời gian do phụ thuộc đối tác. Trong khi đó, đến thời điểm này, ngành Đường sắt Việt Nam có khoảng 500 toa xe hàng hết niên hạn.

Từ thực tế này, từ năm 2018, Công ty CP Xe lửa Dĩ An đã chủ động triển khai các dự án liên doanh với các đối tác Kyosan (Nhật Bản) xây dựng nhà xưởng chế tạo giá chuyển hướng. Ông Nguyễn Tấn Nè, Chủ tịch Công đoàn Công ty CP Xe lửa Dĩ An cho hay, để nâng tầm sản xuất, đáp ứng tốt các hợp đồng với đơn vị đặt hàng, công ty đã mạnh dạn đầu tư xây dựng xưởng chế tạo giá chuyển hướng, xưởng đúc kim loại bằng công nghệ mới, công nghệ kéo căng vỏ thép thùng xe, hệ thống phun bi làm sạch… cùng với việc ứng dụng các đề tài khoa học công nghệ.

Nhờ những nỗ lực không mệt mỏi, giữa tháng 4/2019, công ty đã chế tạo thành công và đưa 02 bộ giá chuyển hướng thép hàn GCHXH-DA01vận hành thử nghiệm theo đề cương, tốc độ cấu tạo 80 km/h và tải trọng chuyên chở tối đa 35 tấn. Đến tháng 11/2019, đã hoàn thành thử nghiệm 2 chu kỳ theo đề cương được duyệt (20.000 và 60.000km). Tại mỗi chu kỳ, Xe lửa Dĩ An đã tổ chức, mời các chuyên gia thuộc các cơ quan chức năng như Phòng Đường Sắt-Cục Đăng Kiểm Việt Nam, các Ban chuyên môn của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, các Công ty Cổ phần Vận tải Đường Sắt Hà Nội, Sài Gòn và các chuyên gia đầu ngành khác tiến hành kiểm tra, đánh giá tình trạng kỹ thuật, tính năng vận hành của giá chuyển hướng. Qua kiểm tra sau khi kết thúc mỗi chu kỳ vận hành thử nghiệm, giá chuyển hướng thép hàn GCHXH-DA01 đều đảm bảo tốt các chỉ tiêu về độ bền, tính năng động lực học, tính năng hãm, không xảy ra bất kỳ sự cố gì.

Đặc biệt, ngày 6/12/2019, GS-TS Lã Ngọc Khuê, nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT, là một trong các chuyên gia đầu ngành về lĩnh vực đầu máy toa xe đến thăm, kiểm tra và chia sẻ một số kinh nghiệm về thiết kế, chế tạo giá chuyển hướng tại Công ty CP Xe lửa Dĩ An. Tại đây, ông Lã Ngọc Khuê đã đánh giá rất cao về giá chuyển hướng thép hàn GCHXH-DA01 do công ty chế tạo theo công nghệ mới, kết thúc thử nghiệm đạt yêu cầu, “Loại giá chuyển hướng này nên được nhân rộng, sản xuất hàng loạt để đáp ứng nhu cầu phát triển của Đường sắt Việt Nam...”, ông Lã Ngọc Khuê nhận định.

Như vậy đây là hướng đi đúng của Công ty Cổ phần Xe lửa Dĩ An để chuẩn bị cung cấp giá chuyển hướng toa xe hàng chất lượng cao cho ngành đường sắt, thay thế dần các toa xe lạc hậu, cũ kỹ, hết niên hạn sử dụng, khai thác tối đa và nâng cao năng lực vận tải đường sắt, đảm bảo cạnh tranh, hạ giá thành vận tải đường sắt, đáp ứng tốt các yêu cầu phát triển của đường sắt Việt Nam …

1)    Xưởng trưởng Cơ khí Dĩ An – Kyosan Việt Nam giới thiệu về giá chuyển hướng toa xe hàng mới “ra lò”

2)    Cận cảnh bộ giá chuyển hướng toa xe hàng “made in Việt Nam”

Mai Huyên

Xe lửa Dĩ An